Bijenhotel

Bijenhotel langs VLINDEROMMETJE in Zuidwolde

In maart 2012 is langs het Vlinderommetje nabij de Vlindertuin, een bijenhotel geplaatst met achterop een informatiepaneel. Alles wat je daar leest over het leven van de bijen, kun je ter plekke meemaken. Daarbij is ook een kleine demonstratiekast met plastic buisjes opgehangen. Het kijken naar wilde bijen (zowel de zandbijen als de metselbijen en de daarbij horende koekoeksbijen) blijkt geweldig leuk te zijn. Een goede opzet en een geschikte plaats zijn wel belangrijk.  Het bijenhotel is na de nodige voorbesprekingen gemaakt door Kees Contant. Het  bijenhotel staat in een ecologisch beheerde randzone van het dorp. Ter plekke is een overvloed aan wilde planten zoals Zandblauwtje, Biggenkruid, Duizendblad, Havikskruid, Margrieten, Kleine klaver en vele anderen.
Het paneel is voorbereid door Joop Verburg, Wankja Ferguson en Esther Metselaar en vormgegeven door Henk Bosma. Foto’s zijn van Anne Jan Loonstra en Joop Verburg.

Een tweede bijenhotel is in 2014 geplaatst bij Idylle aan de buitenrand van industrieterrein Zuiderkerkes II. Dit bijenhotel is gemaakt door Albert Dragt uit Zuidwolde.

Informatie over materialen en bouw:

  • Het bijenhotel (insectenhotel) moet op het zuiden staan op een zonnige plek. In de directe omgeving moeten veel bloeiende planten en heesters staan die samen het hele jaar voor nectar en stuifmeel zorgen (denk aan Wilg, Sleedoorn, Meidoorn, Vuilboom, Roos, Brem, Braam en allerlei wilde planten die in verschillende perioden van het jaar bloeien.

  • Het bijenhotel, een hardhouten frame dat aan een zijde afgesloten is met het informatiepaneel, is tussen twee eiken palen neergezet op het zuiden en wordt van bovenaf beschermd door een klein dakje.

  • Er is gebruik gemaakt van steen, hout, riet, bamboe, vlier en braamtakken. (Bamboe blijkt het beste en gedurende meer jaren te werken. Na verloop van jaren moeten de bamboepijpjes wel eens vervangen worden.)

  • Bij bamboe is er steeds op gelet dat er een knoop aan de achterkant zit, zodat de pijpjes achter dicht zijn.

  • De lengte van de boorgaten en de pijpjes moet ca 10 tot 12 cm zijn.

  • Er is gebruik gemaakt van materiaal met een holte van ca 4 tot 8 mm.

  • Ook de boorgaten zijn gemaakt van 4 tot 8 mm diameter.

  • De boorgaten zijn zo strak mogelijk afgewerkt (zo min mogelijk splinters)

  • Twee aan de open zijde schuin afgesneden bundels met bamboe zijn verticaal aangebracht. De ene bundel met de open zijde omhoog; de andere met de open zijde omlaag.

  • Aan de voorkant is een metaalraster gebruikt om te voorkomen dat er al te gemakkelijk delen van het bijenhotel uitgepeuterd kunnen worden (en mogelijk weren van Spechten).

  • Naar aanleiding van beschadigingen door vogels ondanks het raster, is naderhand aan de voorkant een laag gaas aangebracht met gaten van 1cm x 1cm. Insecten kruipen daar wel tussendoor

  • Tussen de bundels materiaal is kalkmortel gesmeerd en verhard om de zaak te stabiliseren.

  • Het demonstratiekastje is gemaakt door Jan Bisschop uit De Wijk. Het heeft een klep aan de oostzijde zodat er bij inspectie geen direct zonlicht valt op de buisjes.

  • Het informatiepaneel is geprint op sandwitchplaat door HAGECA reclamedrukwerk uit Zuidwolde.

Ervaringen:

  • Van af het begin hebben verschillende soorten wilde bijen gebruik gemaakt van de nestgelegenheden. 

  • Van de gaten in steen (poriso) wordt in Zuidwolde door de bijen nauwelijks gebruik gemaakt

  • De kleinste gaatjes zijn zeer veel gebruikt door bijvoorbeeld Tronkenbijtjes. Daar mogen er meer van komen.

  • Ook bladsnijders vinden de weg naar het bijenhotel.

  • De verticale bundels zijn zeer populair (zowel de opening beneden als de opening boven)

  • Het demonstratiekastje is helemaal gevuld op de grootste buisjes na. Dit was een prachtige manier om aan zeer velen te laten zien wat er gebeurt in de nestgangen. Nadeel is dat in de plastic buisjes eerder schimmel optreedt waardoor veel broed verloren gaat. Proeven doen met een nieuw type demonstratiekast in 2013 waren niet succesvol. De buisjes in het demonstratiekastje moeten regelmatig worden vernieuwd. De oude buisjes moeten tot het jaar daarop ergens blijven liggen om de bijen uit te laten sluipen. De buisjes kunnen daarna wel schoongemaakt worden en opnieuw gebruikt.

  • Bij het bijenhotel is vaak meer te zien dan alleen metselbijen: Koekoeksbijen, Sluipwespen (zoals de Goudwesp) etc. maken een bezoek steeds interessant. 

  • Regelmatig moeten spinnenwebben even weggeveegd worden, omdat de bewoners daar last van hebben.

Vlindertuin in beeld

Natuur en Milieufederatie Drenthe hebben de Vlindertuin in Zuidwolde in beeld gebracht met een filmpje. In het kader van 'Heel Drenthe zoemt', dat bij-vriendelijke initiatieven in de provincie activeert, ondersteunt en verbindt, is de Vlindertuin op de bijenkaart gezet.

http://www.nmfdrenthe.nl/bijen-kaart/vlinderommetje-zuidwolde/

Voor vragen, opmerkingen of bijzondere waarnemingen: 

info@natuurverenigingzuidwolde.nl

Of bij Joop verburg (joopverburg@natuurverenigingzuidwolde.nl)


Tronkenbij bij dichtgemetselde gaten in bijenhotel

Een kijkje in de demonstratiekast in juni 2012

Parasitaire Goudwespen zijn regelmatig te zien bij het bijenhotel

De belangstelling voor uitleg bij het bijenhotel is altijd groot
Grote bladsnijder maakt het gat met broedcellen dicht met fijngekauwd blad
De directe omgeving van het bijenhotel is schrale zandgrond en bloemrijk met soorten als Zandblauwtje, Biggenkruid, Margrieten en havikskruid.